Hải Thành - Những con đường

 

 

 

Những đặc sản của đại dương ưu ái cho con người qua bàn tay khéo léo biến chế của người Đồng Hới xưa, truyền nghề, truyền nghiệp lại cho đời sau, nét truyền thống ẩm thực rất bản sắc. Để rồi khi con đường chính đi qua nơi đây thành con đường du lịch, những rộn ràng sôi động của cuộc sống đời thường của Hải Thành trong thời kỳ đổi mới.

 

Hai con đường giao thông chính của Hải Thành, đường Lê Thanh Đồng về phía Tây Nam, từ đường Quốc lộ 1A chạy thẳng  hướng biển; đường Trương Pháp nối phường Đồng Mỹ bằng chiếc cầu xinh xắn, từ hướng Nam chạy ven biển cho đến tiếp giáp với xã Quang Phú về phía Bắc của Thành phố.

 

Khách thương xa gần đến Hải Thành, được đi qua hai con đường mang tên hai người Anh hùng, hy sinh trong hai cuộc chiến tranh Vệ quốc hào hùng của quê hương, anh hùng Lê Thanh Đồng thời chống Pháp, anh hùng Trương Pháp thời chống Mỹ. Khách thương xa gần cảm nhận được không khí lôi cuốn, thu hút của mảnh đất, con người nơi đây, qua mục kích cảnh trí thiên nhiên đẹp đẽ, qua bàn tay ẩm thực khéo léo, hấp dẫn, của người Hải Thành - Đồng Hới, vốn gốc quê bản quán các làng ngày xưa của Đồng Hới ngày xưa, Đồng Thành, Đồng Hải, Đồng Đình. Hải Thành nay là hình ảnh thu nhỏ của một Đồng Hới duyên dáng, xinh đẹp. Tất cả làm nên thế mạnh du lịch cho Hải Thành.

 

Bốn mùa nơi đây, đông về vẫn ấm nồng không khí biển, xuân tới, nắng mới, gió mới, rạo rực không khí ngày xuân, hạ về rực rỡ biển, náo nức gió, mặt trời những ngày hè sởi lởi nắng, thoáng đảng ánh sáng trải rộng trên cát vàng, trên biển xanh, thu tới, điệp khúc biển dạt dào trong tiếng sóng, du dương trong tiếng reo của rừng phi lao xanh suốt. Bốn mùa nơi đây, con đường du lịch không khi nào vắng khách. Cả khi ngày đông đã về, vẫn thơm lừng mùi cá nướng, mực nướng, vẫn thơm nồng ly rượu ngâm hải sản. Ngày xuân dạo chơi, đường du xuân biết thêm một nét xuân của một vùng bờ biển phong cảnh hữu tình. Ngày thu thong thả xe đạp trên đường, hay thong thả bách bộ ven bờ, lạo xạo bước chân trên cát, tiết thu se se da thịt cho con người cảm giác thoải mái, lâng lâng...

Những đặc sản của đại dương ưu ái cho con người qua bàn tay khéo léo biến chế của người Đồng Hới xưa, truyền nghề, truyền nghiệp lại cho đời sau, nét truyền thống ẩm thực rất bản sắc. Để rồi khi con đường chính đi qua nơi đây thành con đường du lịch, những rộn ràng sôi động của cuộc sống đời thường của Hải Thành trong thời kỳ đổi mới, du khách tới lui thêm khoái cảm và hứng thú, khoan khoái đắm mình với nắng vàng trên cát vàng, với gió reo vi vút rừng phi lao xanh, với lao xao từng con sóng của sông của biển Nhật Lệ thơ mộng, càng say sưa với hương vị đậm đà của biển, thêm thiện cảm với người Đồng Hới hiếu khách.

Hải Thành còn có Bàu Tró. Hồ nước thiên nhiên xanh hút tầm mắt dẫu là huyền thoại, cũng có lý khi mô tả Bàu Tró là hồ nước sâu không có đáy. Còn với đời thực, hồ nước ngọt Bàu Tró là một Di chỉ khảo cổ học; những hiện vật có niên đại cách đây tới bốn ngàn năm , chứng minh lịch sử phát triển lâu đời của mảnh đất này. Bàu Tró nay, một thắng cảnh có tiếng của thành phố, một nguồn nước ngọt dồi dào cho người sinh hoạt, cho đồng ruộng xanh tốt.

 

Sẽ không đầy đủ khi nói về những con đường của Hải Thành, mà không nhớ lại lịch sử, tên tuổi của hai con đường chính đi qua Hải Thành... .

 

Trận đánh lịch sử sáng 27 tháng 3 năm 1947, diễn ra tại cửa biển Nhật Lệ - Đồng Thành (nay thuộc phường Hải Thành - Thành phố Đồng Hới) trận đánh oanh liệt, dũng cảm của quân và dân Quảng Bình - Đồng Hới, mở đầu cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm chống thực dân Pháp xâm lược. Trận đánh ghi đậm hình ảnh đồng chí  Lê Thanh Đồng - Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 163 - Bộ đội chủ lực Quảng Bình, người chỉ huy gan dạ, dũng cảm, đã ngã xuống ngay trên chiến hào bảo vệ bờ biển Nhật Lệ. Lịch sử ghi lại rằng, sau một buổi chiều (chiều 26/3/1947) địch tung lực lượng 5 tàu chiến, 2 ca nô tiến vào cửa biển Nhật Lệ, đến 6 giờ 30 phút sáng 27/3/1947, sau khi cho hai chiếc máy bay "bà già" bay lượn thăm dò, quân Pháp chính thức tập kích vào cửa biển Nhật Lệ, sau đó tiến vào đánh chiếm Đồng Hới, trước giây phút căng thẳng của trận đánh, tiểu đoàn trưởng Lê Thanh Đồng bình tĩnh động viên bộ độ "Bắt đầu rồi đấy! Các đồng chí hãy chiến đấu dũng cảm". Bộ đội du kích ta đã chiến đấu dũng cảm, chặn được cuộc đổ bộ lần thứ nhất của địch. Sau đó, chúng tổ chức phối hợp pháo binh, bộ binh, lực lượng mạnh làm 3 mũi tấn công (mũi từ Phú Hội, mũi từ Bảo Ninh, và mũi chính diện vào cửa Nhật Lệ - Đồng Thành). Lê Thanh Đồng mắt đỏ gay, theo dõi trận đánh không cân sức đang diễn ra ác liệt. Anh ướn thẳng người khỏi công sự, hô lớn: "Hãy nhận chúng xuống biển!". Quân ta chiến đấu dũng cảm, chặn được cuộc đổ bộ lần thứ hai của địch. Bỗng một loạt đạn bắn thẳng xuyên qua ngực Lê Thanh Đồng.Anh gục xuống, nằm úp lên bờ công sự...

 

Địch đổ bộ đến lần thứ 3 mới chiếm được cửa biển Nhật Lệ - Đồng Thành, sau đó tiến vào đánh chiếm Đồng Hới, mở rộng xâm chiếm ra cửa tỉnh. Cuộc trường kỳ kháng chiến oanh liệt của quân và dân Quảng Bình, cùng quân và dân cả nước, kết thúc thắng lợi với chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, hoà bình được lập lại trên miền Bắc. Cửa Nhật Lệ, sau 7 năm 4 tháng 22 ngày, kể từ ngày thực dân Pháp nổ súng vào đây, mở đầu cuộc đánh chiếm Quảng Bình lần thứ hai, quân và dân tỉnh nhà lại được chứng kiến cuộc rút lui của quân xâm lược. Lúc 15 giờ ngày 18 tháng 8 năm 1954, chuyến tàu cuối cùng chở những tên lính viễn chinh Pháp rời khỏi Đồng Hới, quê hương sạch bóng quân thù.

 

Hình ảnh người Tiểu đoàn trưởng Lê Thanh Đồng còn sống mãi. Con đường xuyên suốt giữa phường Hải Thành, từ quốc lộ 1A ra tới bãi biển Đồng Thành, được mang tên người Anh hùng Lê Thanh Đồng, để lại cho đời sau chứng tích một con người dũng cảm, một trang sử oanh liệt chống giặc ngoại xâm của Nhật Lệ - Đồng Hới  thân yêu.

 

Lịch sử cũng đã ghi lại một sự kiện khác, một con người khác, đậm nét oanh liệt, quả cảm, ngay tại bãi biển Nhật Lệ - Đồng Thành. Đó là sự kiện bộ đội, dân quân ta đã chiến đấu dũng cảm, đập tan cuộc tập kích của bọn biệt kích, người nhái của Mỹ nguỵ vào cửa biển Nhật Lệ, đêm 30 háng 6 năm 1964, khi lực lượng ta quyết tâm chiến đấu, truy đuổi bắt sống địch, cùng các chiến sĩ du kích Đồng Thành, các đồng chí Công an vũ trang Đồn Biên phòng Nhật Lệ, anh Trương Pháp xông lên bám sát địch, quyết không cho chúng chạy thoát ra biển. Anh vừa chạy vừa hô lớn: "Xung phong! Bắt sống!". Trương Pháp đã đuổi địch ra tới bờ cát sát mép nước: Thấy chỉ có một mình anh, địch vây lại và kéo anh xuống thuyền cao su định bắt sống. Trương Pháp chống cự quyết liệt. Địch bắn chết anh tại chỗ. Trên mình anh mang tới 7 vết đạn...

 Một tên biệt kích bị ta bắt sống, đã khai rằng,vụ này toán gián điệp - biệt kích của chúng có 23 tên vào để âm mưu gài mìn phá huỷ đồn Công an Nhật Lệ và gây chấn động trong nhân dân thị xã. Âm mưu của địch đã thất bại. Quê hương ghi nhận sự hy sinh của các liệt sĩ là Công an vũ trang, du kích Đồng Thành. Trương Pháp đã nêu tấm gương oanh liệt trong cuộc chiến đấu này. Và hôm nay, trong không khí yên bình của cuộc sống mới trên quê hương Hải Thành, con đường ven bờ biển của phường được mang tên Anh hùng Trương Pháp. Anh sống mãi trong sự cảm phục, quý trọng của mọi người. Sự hy sinh của biết bao người con dũng cảm, đã mang lại hoà bình, cho quê hương, no ấm cho người dân.... ..

 

Đến với những con đường của Hải Thành, cứ bồi hồi nhớ lại một đêm hè đẹp trời - đêm 16/6/1957, Bác Hồ kính yêu trong dịp về thăm Đồng Hới - Quảng Bình, đã nghỉ lại bên bờ biển nơi đây. Đêm trăng đầu tuần, tiếng sóng biển nhè nhẹ, se se ngọn gió nồm mát rượi từ cửa biển Nhật Lệ. Bác Hồ bình dị, thân thương đã có một đêm nghỉ lại ở bờ biển Đồng Hới, để lại trong lòng người Đồng Hới - Quảng Bình, niềm xúc động trào dâng, niềm kính trọng sâu sắc đối với vị Lảnh tụ kính yêu của dân tộc. Vầng trăng những ngày năm xưa, vượt dặm trường theo người qua bao gian lao, trong kháng chiến chống Pháp, nay như cũng trở về, những con sóng năm xưa từng vượt trùng khơi, theo chân Người qua những bến bờ xa xôi, trên con đường gian lao Người đi tìm đường cứu nước khắp năm châu bốn biển, nay cũng như trở về thì thầm nơi chân sóng, cùng vầng trăng ru Bác ngon giấc.

 

Hải Thành, nơi đây có những con đường của lịch sử, của du lịch...vùng đất bờ tả ngạn của sông Nhật Lệ đang bừng lên sức sống mới của công cuộc đổi mới, trên con đường tới ấm no hạnh phúc và bình yên.